t5-v1.1-base-dutch-cnn-test

Try a prompt

• Het Van Goghmuseum in Amsterdam heeft vier kostbare prenten verworven van Mary Cassatt, de Amerikaanse impressionistische kunstenaar en tijdgenoot van Vincent van Gogh. Dat heeft het museum woensdagmiddag op een persconferentie bekendgemaakt. Het gaat om drie grote kleurenetsen en een zwart-wit litho met voorstellingen van vrouwen. Voor deze prenten, die afkomstig zijn van een Amerikaanse verzamelaar, betaalde het museum ruim 1,4 miljoen euro. Drie grote fondsen en een aantal particulieren hebben samen de aankoopsom beschikbaar gesteld. Mary Stevenson Cassatt (1844-1926) woonde en werkte lange tijd in Frankrijk. Ze staat met haar impressionistische schilderijen en tekeningen te boek als een van de vernieuwers van de Parijse kunstwereld in de late negentiende eeuw. Het Van Goghmuseum rekent haar prenten „tot het mooiste wat op grafisch gebied in het fin de siècle is geproduceerd”. De drie aangekochte kleurenetsen – Het doorpassen, De brief en Badende vrouw – komen uit een serie van tien waarmee Cassatt haar naam als (prent)kunstenaar definitief vestigde. Ze maakte de etsen na een bezoek in 1890 aan een tentoonstelling van Japanse prenten in Parijs. Over die expositie schreef de Amerikaanse aan haar vriendin Berthe Morisot, een andere vrouwelijke impressionist: „We kunnen de Japanse prenten in de Beaux-Arts gaan bekijken. Echt, die mag je niet missen. Als je kleurenprenten wilt maken, is er niets mooiers voorstelbaar. Ik droom ervan en denk nergens anders meer aan dan aan kleur op koper.Copy
• Afgelopen zaterdagochtend werden Hunga Tonga en Hunga Hapai opnieuw twee aparte eilanden toen de vulkaan met een hevige explosie uitbarstte. De aanloop tot de uitbarsting begon al eind vorig jaar met kleinere explosies. Begin januari nam de activiteit af en dachten geologen dat de vulkaan tot rust was gekomen. Toch barstte hij afgelopen zaterdag opnieuw uit, veel heviger dan de uitbarstingen ervoor. Vlák voor deze explosie stortte het kilometerslange verbindingsstuk in en verdween onder het water. De eruptie duurde acht minuten. De wolk van as en giftige gasdeeltjes, zoals zwaveloxide, die daarbij vrijkwam, reikte tot dertig kilometer hoogte en was zo’n vijfhonderd kilometer breed. Ter vergelijking: de pluimen uit de recente vulkaanuitbarsting op La Palma reikten maximaal zo’n vijf kilometer hoog. De hoofdstad van Tonga, vijfenzestig kilometer verderop is bedekt met een dikke laag as. Dat heeft bijvoorbeeld gevolgen voor de veiligheid van het drinkwater op Tonga. De uitbarsting van de onderzeese vulkaan in de eilandstaat Tonga afgelopen zaterdag was bijzonder heftig. De eruptie veroorzaakte een tsunami die reikte van Nieuw-Zeeland tot de Verenigde Staten en in Nederland ging de luchtdruk omhoog. Geologen verwachten niet dat de vulkaan op Tonga voor een lange wereldwijde afkoeling zorgt, zoals bij andere hevige vulkaanuitbarstingen het geval is geweest. De vulkaan ligt onder water tussen de onbewoonde eilandjes Hunga Tonga (0,39 vierkante kilometer) en Hunga Ha’apai (0,65 vierkante kilometer). Magma dat bij kleinere uitbarsting in 2009 en 2014 omhoog kwam, koelde af en vormde een verbindingsstuk tussen de twee eilanden in. Een explosie van een onderwatervulkaan als die bij Tonga is heftiger dan bijvoorbeeld die uitbarsting op La Palma. „Dat komt doordat het vulkanisme hier veroorzaakt wordt door subductie: de Pacifische plaat zinkt onder Tonga de aardmantel in en neemt water mee omlaag”, zegt hoogleraar paleogeografie Douwe van Hinsbergen van de Universiteit Utrecht. „Dit water komt met magma als gas, als waterdamp, mee omhoog. Dat voert de druk onder de aardkost enorm op. Arwen Deuss, geowetenschapper aan de Universiteit Utrecht, vergelijkt het met een fles cola. „Wanneer je een fles cola schudt, zal het gas er met veel geweld uitkomen. Dat is waarschijnlijk wat er gebeurd is op Tonga, maar we weten het niet precies.”Copy